Stop

Khô mắt ở người cao tuổi có thực sự nguy hiểm không?

Tại hội thảo Khô mắt được tổ chức tại Bệnh viện Mắt Trung Ương, khoảng 4-6 triệu người Việt Nam đang bị khô mắt với các mức độ khác nhau. Trong đó, có tới 14,6% ở lứa tuổi 60. Một nghiên cứu tại Nhật cũng cho biết, khoảng 33% người trung niên ở nước này có các hiện tượng khô mắt. Dễ nhận thấy rằng, tỷ lệ khô mắt ở người cao tuổi tương đối cao so với các nhóm tuổi khác

Vậy tại sao khô mắt cũng như các bệnh lý về mắt lại dễ xảy ra ở người cao tuổi? Và bệnh khô mắt ở người cao tuổi có nguy hiểm không? Làm thế nào để giảm bệnh khô mắt ở người cao tuổi?

1.Tìm hiểu bệnh khô mắt là gì?

Khô mắt là một hội chứng thường gặp ở mắt. Khô mắt là bệnh lý đa yếu tố trên bề mặt nhãn cầu, đặc trưng bởi sự mất cân bằng nội môi của màng nước mắt và có biểu hiện các triệu chứng ở mắt, trong đó sự mất ổn định, tăng áp suất thẩm thấu của màng nước mắt; viêm, tổn thương bề mặt nhãn cầu và bất thường ở mắt là cơ chế bệnh sinh.

Hay hiểu đơn giản, khô mắt là tình trạng mắt không được cung cấp đủ nước mắt hay nước mắt bốc hơi quá nhánh khiến mắt không có đủ độ ẩm và dễ bị khô.

 

Khô mắt không phải một bệnh lý nghiêm trọng nhưng đối với người cao tuổi, nhưng khô mắt dễ gây kích ứng, khó chịu và ảnh hưởng đến sinh hoạt của người cao tuổi.

2. Tại sao người cao tuổi dễ mắc bệnh khô mắt?

2.1. Do lão hóa

Lão hóa là yếu tố nguy cơ đáng kể nhất đối với khô mắt. 

  • Theo các nghiên cứu về mắt, từ sau tuổi 50, cùng với sự lão hóa các cơ quan trong cơ thể, mắt dễ gặp các tình trạng suy yếu và thị lực của mắt thường giảm đi rõ rệt. Đây là nguyên nhân dẫn đến khô mắt ở người cao tuổi.
  • Ở người cao tuổi, có sự thay đổi phân bố lượng nước của cơ thể và tế bào. Nước mắt tuy chỉ chiếm một lượng rất nhỏ trong cơ thể nhưng cũng bị giảm cùng các cơ quan khác như da hay tóc. 

Do đó, nước mắt ở người cao tuổi giảm cả về số lượng lẫn chất lượng.

Mặt khác, tuyến lệ của người già có thể bị tắc hay teo xơ do các ông nhỏ dẫn lưu nước mắt không còn dẻo dai và dễ tắc nghẽn. 

Từ tuổi 50 trở đi, các tuyến nước mắt bắt đầu hoạt động kém. Khi tuyến nước mắt hoạt động kém, không cung cấp đủ nước mắt để bôi trơn khi chớp mắt sẽ dẫn đến khô mắt

2.2. Do một số bệnh lý

Tuổi càng cao thì nguy cơ mắc các bệnh lý cơ thể càng lớn, chúng ta cần lưu ý đến các bệnh có tác động trực tiếp đến mắt hay gây biến chứng trên mắt như

  • Bệnh về mắt: Viêm mí mắt và bề mặt nhãn cầu, viêm kết mạc….. Các chứng bệnh này không chỉ làm giảm thị lực ở người cao tuổi mà còn tác động rất lớn đến sự bài tiết nước mắt do gián đoạn hoạt động của mắt. 
  • Biến chứng của các bệnh huyết áp, tiểu đường, bệnh bệnh tự miễn: Đây là những bệnh hay gặp ở người cao tuổi. Các bệnh này ảnh hưởng đến các mạch máu nhỏ nuôi dưỡng mắt, làm chúng dễ bị tổn thương và dễ vỡ. Mắt không được nuôi dưỡng sẽ ảnh hưởng cả đến thị lực, khả năng điều tiết của mắt, gây khô mắt khó chịu cho mắt. 
  • Mất ngủ: Người cao tuổi thường mất ngủ hay ngủ không sâu giấc. Sau thời gian dài giấc ngủ sinh lý không được đảm bảo, mắt có thể bị giảm khả năng điều tiết, lúc này đôi mắt không còn linh hoạt mà dễ bị khô hay làm nặng thêm tình trạng khô mắt vốn đã dễ gặp phải ở người cao tuổi. 
  • Chế độ ăn không đảm bảo dinh dưỡng: Với người cao tuổi, chế độ ăn không khoa học, không đủ dinh dưỡng và vitamin (nhất là vitamin A) không những ảnh hưởng đến cơ thể mà còn đẩy nhanh sự lão hóa các chức năng của mắt. 

Do đó, cùng với việc điều trị các bệnh lý hay gặp ở người cao tuổi, cần lưu ý chăm sóc mắt thường xuyên để làm chậm quá trình lão hóa mặt cũng như hạn chế các triệu chứng khô mắt

2.3. Do dùng thuốc

Cùng với việc điều trị các bệnh hay gặp ở người già, tác dụng của việc sử dụng thuốc cũng tác động lên không nhỏ lên mắt. Các thuốc kháng Histamin, thuốc chống viêm, thuốc điều trị cao huyết áp, … cũng làm giảm lượng nước mắt ở tuyến lệ.

3. Biến chứng của khô mắt

Như đã nói ở trên, khô mắt không phải một bệnh lý nguy hiểm, tuy nhiên, nếu không được điều trị kịp thời, khô mắt có thể tiến triển gây viêm và xuất hiện những biến chứng nặng như:

  • Viêm kết mạc: Hầu hết các trường hợp viêm kết mạc do khô mắt rất nhẹ và có thể không cần điều trị. Tuy nhiên nếu không được điều trị, bệnh có thể trở nên nghiêm trọng hơn và chuyển thành thể mạn tính.
  • Viêm giác mạc: là biến chứng nghiêm trọng do bệnh khô mắt không được điều trị hoặc không đáp ứng tốt với thuốc. Hoặc do vi khuẩn có thể xâm nhập vào lớp giác mạc bên trong mắt. Viêm giác mạc kết hợp với khô mắt có thể làm hỏng bề mặt của giác mạc, làm cho giác mạc dễ nhiễm trùng gây ảnh hưởng đến tầm nhìn.

4. Điều trị bệnh khô mắt ở người cao tuổi.

Có nhiều cách điều trị làm giảm tình trạng khô mắt cũng như biến chứng của bệnh khô mắt ở người cao tuổi.

  • Phương pháp điều trị phổ biến nhất là nước mắt nhân tạo. Đây là cách điều trị đơn giản và dễ thực hiện.nhưng phải dùng thường xuyên để duy trì độ ẩm cho mắt và bảo vệ mắt. Hiện nay trên thị trường có rất nhiều loại nước mắt nhân tạo khác nhau, vì vậy nên  lựa chọn những loại nước mắt nhân tạo an toàn với mắt, tiện dùng, không có chất bảo quản, vô khuẩn như nước mắt nhân tạo dạng tép hoặc những loại nước mắt nhân tạo không chứa chất bảo quản độc hại benzalkonium chloride
  • Phẫu thuật trong điều trị bệnh khô mắt: Đây là biện pháp thường được bác sĩ chỉ định trong trường hợp khô mắt đã tiến triển nặng và điều trị nội khoa không có hiệu quả 
  • Phẫu thuật tắc Punctal: Bác sĩ sử dụng một dụng cụ được làm từ silicon (được gọi là Punctal) bịt lại phần đầu của tuyến lệ để nước mắt không thể thoát ra khỏi màng mắt thông qua các ống dẫn và được giữ lại lâu hơn trên nhãn cầu.

Bằng cách này, mành nước mắt vẫn còn nguyên vẹn trên bề mặt của mắt, làm giảm các triệu chứng của khô mắt.

  • Thủ thuật thông tuyến mi mắt: áp dụng khi tuyến lệ phụ bị tắc hoặc teo xơ ở người cao tuổi.
  • Ghép tuyến nước bọt: Nếu bản thân tuyến lệ có vấn đề và không tạo ra đủ nước mắt, tuyến nước bọt tại vùng môi dưới có thể sử dụng để cấy ghép thay cho tuyến lệ. Đây là một thủ thuật hiếm gặp nhưng có thể ngăn ngừa tổn thương giác mạc, màng cứng và kết mạc của mắt bị khô.

5. Các biện pháp phòng tránh khô mắt cho người cao tuổi

  1. Vệ sinh mắt hàng ngày bằng nước ấm hoặc dung dịch nhỏ mắt.
  2. Chớp mắt thường xuyên: Người cao tuổi nên tập thói quen chớp mắt thường xuyên hoặc nhắm mắt lại vài giây cách 30 phút 1 lần để nước mắt lan đều trên giác mạc. Đặc biệt là khi đọc sách, xem phim để giảm tình trạng khô mắt
  3. Ngủ đủ giấc: Ngủ đủ giấc từ 7-8 tiếng mỗi ngày là cần thiết cho sức khỏe. ngủgủ đủ giấc và  ngủ sâu sẽ giúp mắt được linh hoạt, khỏe mạnh hơn, ngăn ngừa các bệnh lý về mắt.
  4. Chế độ ăn uống hợp lí: Thực đơn đầy đủ dinh dưỡng được bổ sung vitamin A, E hàng ngày sẽ bảo vệ và giảm nguy cơ xuất hiện hiện các bệnh lý về mắt. Ngoài ra, cung cấp các loại axit béo Omega-3 và các chất chống oxy hóa giúp phòng bệnh khô mắt và làm dịu các cơn đau ở mắt.
  5. Massage cho mắt: Massage nhẹ nhàng cho mắt vừa làm giảm mỏi mắt vừa giúp quá trình tiết nước mắt tốt hơn
  6. Khám mắt định kỳ: Thị lực ở người cao tuổi thường giảm sút theo thời gian. Nếu xuất hiện các hiện tượng khó chịu ở mắt, nên gặp bác sĩ sớm để được tư vấn và điều trị kịp thời.

 

Khô mắt là một trong những bệnh lý về mắt dễ gặp ở người cao tuổi. Mong rằng sau những chia sẻ này, bạn sẽ hiểu thêm về chứng khô mắt và quan trọng hơn là giúp ích cho bạn giữ được đôi mắt luôn sáng và khỏe mạnh.


Bình luận

Đánh giá bài viết:

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Bài viết xem nhiều

Bài viết mới

Cách sử dụng nước mắt nhân tạo an toàn, hợp lý

Nước mắt nhân tạo là giải pháp thay thế hoàn hảo cho nước mắt tự nhiên, có tác dụng bảo vệ, bôi trơn cho bề mặt nhãn cầu khi bị khô mắt, kích ứng mắt, hỗ trợ duy trì chức năng thị giác...
Hiện nay, việc sử dụng nước mắt nhân tạo để bảo vệ sức khỏe đôi mắt ngày càng phổ biến.  Do thường xuyên sử dụng các thiết bị điện tử, tỷ lệ bệnh nhân mắc khô mắt và gặp các vấn đề về mắt ngày càng gia tăng. Vì vậy, việc lựa chọn loại nước mắt nhân tạo nào? Sử dụng ra sao để an toàn, hợp lý là vấn đề rất quan trọng.

Xem thêm